ضرورت تغيير قواعد بازی در فلسطين
مجيد محمدی
اگرچه اعضاي فتح و ساف در ابتداي پيروزي حماس بهت زده و آشفته عمل كردند ولي با دخالت و اثرگذاري و مديريت آمريكا، غرب و رژيم صهيونيستي و دستياري برخي كشورهاي عربي، معادله كلان جديدي در مقابل حكومت حماس شكل گرفته است.
تصور حكومت حماس بر اين بوده كه در چارچوب ارايه كاركردهاي جاري حكومتي و خدمات صادقانه به مردم فلسطين و تعامل فعالي با محيط منطقه اي و بين المللي، ضمن كسب مشروعيت خارجي و داخلي و تكيه بر قدرت مقاومت، استراتژي قدرتمندي در مقابل رژيم صهيونيستي به اجرا مي گذارد. روند رويدادها و تلاش هاي داخلي در فلسطسين با اين تصور به پيش نرفته و كارشكني و مانع تراشي، كاهش اختيارات حكومتي در ابعاد سياسي و امنيتي و حتي ابزاري، همراه با فشارهاي بين المللي و محاصره مالي و معيشتي از سوي رژيم صهيونيستي، موجب شده تا حكومت حماس در وظايف اوليه حكومتي يا با كندي پيش رفته و يا ناكام باشد.
رهبران فتح و ساف، وظيفه مذاكره با رژيم صهيونيستي و جامعه جهاني را وظيفه ساف و ابومازن مي دانند و با به دست گيري ابزارهاي امنيتي مانند پليس و دستگاه هاي متعدد امنيتي و نظامي و فعال كردن باندهاي مافيايي فاسد، موج ناامني را دامن مي زنند و صحنه امنيتي-سياسي را به شدت بي ثبات كرده اند. رژيم صهيونيستي نيز بر دامنه اقدامات نظامي و امنيتي، در حمله به مناطق فلسطيني و ترور كادرهاي مهمي از گروه هاي جهادي، افزوده است. با محاصره مالي و اقتصادي ، مردم فلسطين- حتي با اعتراف مسئولين سازمان ملل- در آستانه فاجعه انساني قرار گرفته اند. در بعد سياسي نيز عوامل مركب داخلي و خارجي آنچنان عمل مي كنند تا از يك سو حماس را مجبور به يك چرخش راهبردي در مواضع كنند و از سوي ديگر به مردم فلسطين چنين القا كنند كه تمامي مشكلات جديد، ناشي از رويكردهاي حماس و ناكارآمدي حكومت آن است. در چنين شرايطي ابومازن در يك ابتكار جديد، «وثيقه اسرا» كه نوعي ا زمطالبات تكرار شده از سوي اسرائيل و آمريكا و جريان هاي سازشكار داخلي است، با نام زندانيان فلسطيني را مطرح كرده و بدون پذيرش ضرورت اجماع كلي در مفاد اين سند، با تهديد به رفراندوم سراسري تنگناي جديدي در مقابل حماس قرار داده است.
همه فشارهاي فوق براي به شكست كشاندن يك انديشه جهادي و سياسي است كه با پيروزي خود، سرفصل نويني در فلسطين را رقم خواهد زد و طومار انديشه هاي سازش و نتايج سال ها تلاش رژيم صهيونيستي و غرب را نقش بر آب خواهد كرد.
با وجودي كه رهبران حماس فضاي موجود را چندان بحراني نمي دانند ولي شتاب گرفتن و گسترش فشار عليه حماس، ممكن است بخش قابل توجهي از توده مردم فلسطين را از صف حمايت از حكومت حماس جدا نمايد.
با اين حال حكومت اولمرت در سطح داخلي و خارجي پيرامون برنامه هايش با مشكلات جدي روبروست و حكومت بوش نيز گرفتار تنگناهاي گوناگوني است و امكان تخصيص پتانسيل عمده براي برخورد با حماس ندارند و استمرار بحران ها و مشكلات براي حماس چشم انداز مطلوبي را نويد نمي دهد.
آنچه قادر است تا حكومت حماس و در واقع انديشه جهادي-سياسي در فلسطين را از اين گردنه دشوار عبور دهد، تغيير قدرتمند قواعد بازي در محيط داخلي، برخورد با رژيم صهيونيستي و محيط منطقه اي است، بديهي است كه اين رويكرد هزينه كمتري نسبت به احتمال شكست حكومت حماس در بر دارد.
